विदेशी मुद्रा सञ्चिति: ८ महिनाको अपडेट (२०२५/२६)
नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चिति आर्थिक वर्ष २०२५/२६ मा बलियो अवस्थामा रहेको छ। चालु खाता बचत रू. ५,५२,८४७.६८ मिलियनले सञ्चिति संकलनलाई सहयोग गरेको छ।
सञ्चिति वृद्धिका कारण
- श्रमिक विप्रेषण रू. १,४४९,६५२.६२M (+३७.६७%) — प्रमुख स्रोत
- चालु खाता बचत गत वर्षको रू. १,९७,०२७M बाट रू. ५,५२,८४८M — लगभग ३ गुणा
- व्यापार घाटा बढे पनि (+११.२२%) विप्रेषण वृद्धिले ढाकेको
सञ्चिति संरचना
- नेपाल राष्ट्र बैंक: सञ्चितिको प्रमुख भाग — मुद्रा, निक्षेप, प्रतिभूति
- वाणिज्य बैंक तथा वित्तीय संस्था: केही अंश
- २०२४/२५ मा NRB सँग रू. २,१८,७०१M र वाणिज्य बैंकसँग रू. ८६,१७०M
आयात ढाक्ने क्षमता (Import Cover)
- मासिक औसत आयात: रू. १,६१,१५६M
- अनुमानित सञ्चिति: रू. १.८-२.० खर्ब
- अनुमानित import cover: ११-१२ महिना — NRB को ७ महिनाको लक्ष्यभन्दा माथि
जोखिमहरू
- विप्रेषण घट्नु — सञ्चिति वृद्धिको मुख्य स्रोत कमजोर हुन सक्छ
- तेलको मूल्य बढ्नु — पेट्रोलियम आयात रू. १,८५,२०८M (१४.३७%)
- भारतीय रुपैयाँ कमजोर हुनु — NPR INR सँग पेग हुँदा USD सञ्चितिमा असर
निष्कर्ष
नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चिति हालसम्म राम्रो अवस्थामा छ। ११-१२ महिनाको import cover ले बाह्य झटका सहने क्षमता दिन्छ। तर विप्रेषणमा निर्भरता कम गरी निर्यात र पर्यटनबाट सञ्चिति बढाउनु दीर्घकालीन चुनौती हो।