नेपालको अर्थतन्त्र: सुधार कि संकट?
NRB को ८ महिने तथ्यांकले के देखाउँछ — अर्थतन्त्र राम्रो हुँदैछ कि बिग्रँदैछ?
सुधारका संकेत
- GDP ३.९९% — गत वर्षको ३.३६% भन्दा राम्रो
- विप्रेषण +३७.६७% — रू. १.४५ खर्ब, रेकर्ड
- चालु खाता बचत रू. ५५२B — गत वर्षको ३ गुणा
- पर्यटक +१५.७% — पुनरुत्थान
- निर्यात +२०.८३% — आयात वृद्धिभन्दा बढी
- Import cover ११-१२ महिना — बलियो
संकटका संकेत
- महँगी १.११% बाट ३.६२% — ४ महिनामा ३ गुणा
- रुपैयाँ १४७.९४/USD — इतिहासमा सबैभन्दा कमजोर
- NEPSE कारोबार -६९% — बजार सुक्दैछ
- कृषि कर्जा -१.९९% — ग्रामीण अर्थतन्त्र कमजोर
- राजस्व वृद्धि ३.०४% — GDP भन्दा कम
- चीनसँग घाटा +२१.९४% — निर्भरता बढ्दो
त्यसोभए के हो?
न पूर्ण सुधार, न संकट — बीचमा। बाह्य क्षेत्र बलियो छ (विप्रेषण, सञ्चिति) तर आन्तरिक चुनौतीहरू (महँगी, ब्याजदर, कृषि) बढ्दैछन्। अहिलेसम्म सुधारको पल्ला भारी छ तर सतर्कता चाहिन्छ।
निष्कर्ष
नेपालको अर्थतन्त्र 'सतर्क सुधार' मा छ — संकट होइन तर चुनौतीहरू बेवास्ता गर्नु हुँदैन।