राजस्व संकलन अवस्था: चैतसम्मको तथ्यांक (२०२५/२६)
आर्थिक वर्ष २०२५/२६ को ८ महिनामा (श्रावण–फाल्गुण मध्य) नेपाल सरकारको कुल राजस्व र प्राप्ति रू. ७,५१,८५६.७ मिलियन पुगेको छ — गत वर्षको रू. ७,२९,६५८.८ मिलियनबाट मात्र ३.०४% वृद्धि।
राजस्व स्रोतगत विवरण
- मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT): रू. २,२५,५३४.५M (३०%, +७.३५%)
- आयकर: रू. १,७०,८०४.१M (२२.७%, -१.४२%)
- भन्सार शुल्क: रू. १,५५,९०१.४M (२०.७%, +८.१३%)
- अन्तःशुल्क: रू. १,२०,३६७.३M (१६%, +१०.५५%)
- गैर-कर राजस्व: रू. ७०,६९४.८M (९.४%, -१३.३१%)
- अन्य प्राप्ति: रू. ४,५७६.१M (०.६%, -५०.८६%)
प्रमुख अवलोकन
- VAT सबैभन्दा ठूलो स्रोत — कुल राजस्वको ३०%
- आयकर संकलन घटेको — औपचारिक क्षेत्रमा मन्दी वा अनुपालन कमी
- अन्तःशुल्कमा राम्रो वृद्धि (+१०.५५%) — उपभोग बढेको संकेत
- गैर-कर राजस्वमा तीव्र गिरावट (-१३.३१%)
राजस्व बनाम GDP वृद्धि
GDP वृद्धि ३.९९% छ तर राजस्व वृद्धि ३.०४% मात्र — अर्थात राजस्व-GDP अनुपात घट्दैछ। सरकारले बाँकी ४ महिनामा संकलन तीव्र बनाउनु पर्छ।
निष्कर्ष
राजस्व संकलनको गति सुस्त छ। आयकर र गैर-कर राजस्वमा गिरावट चिन्ताजनक छ। वार्षिक लक्ष्य पूरा गर्न अन्तिम चौमासिकमा ठूलो सुधार चाहिन्छ।