नेपाली पासपोर्ट झन् कमजोर, विश्वकै सातौँ दुर्बल राहदानीको सूचीमाNepal's Passport Weakens Further, Ranked Seventh Worst in the World
काठमाडौं — नेपाली नागरिकले बोक्ने राहदानीको अन्तर्राष्ट्रिय हैसियत वर्षेनि खस्किँदै गएको तथ्य एकपटक फेरि पुष्टि भएको छ। पासपोर्टको वैश्विक सबलता मापन गर्ने लन्डनस्थित प्रतिष्ठित संस्था हेन्ली एन्ड पार्टनर्सले सार्वजनिक गरेको सन् २०२६ को मे महिनाको ताजा सूचकाङ्कमा नेपाल विश्वकै सातौँ सबैभन्दा कमजोर पासपोर्ट भएको राष्ट्रका रूपमा चिनिएको छ।
हेन्ली पासपोर्ट इन्डेक्सले प्रत्येक देशको पासपोर्टवाहकले अग्रिम भिसाबिना पुग्न सक्ने देशहरूको संख्याका आधारमा विश्वका राहदानीहरूको वरीयता निर्धारण गर्छ। यस मापदण्डमा नेपाल यस वर्ष झन् पछाडि धकेलिएको छ — भिसामुक्त वा आगमन भिसामार्फत यात्रा गर्न मिल्ने देशहरूको संख्या गत वर्षको ३९ बाट घटेर यस वर्ष ३५ मा झरेको छ।
यो आँकडाले नेपाली राहदानीधारकका लागि विश्व यात्रा झन् कठिन बन्दै गएको संकेत गर्छ। विगत एक दशकको तथ्याङ्क खोतल्दा सन् २०१६ यता नेपालको भिसामुक्त पहुँच ३७ देखि ४० देशको बीचमा उतारचढाव गर्दै आएको थियो। सन् २०१८ र २०२४ मा यो सङ्ख्या ४० को उचाइमा पुगेको थियो भने अहिले ३५ मा झरेर एक दशककै तल्लो बिन्दुमा आएको छ।
विज्ञहरूका अनुसार कुनै देशको पासपोर्टको सबलता भनेको त्यस देशको कूटनीतिक सक्रियता, द्विपक्षीय सम्बन्धको गहिराइ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा उसको विश्वसनीयताको प्रतिबिम्ब हो। यस दृष्टिले नेपालको राहदानीले यात्रा गर्न मिल्ने देशहरूको दायरा साँघुरिँदै जानु चिन्ताको विषय मानिन्छ।
नेपालको राहदानी कमजोर हुँदा सबैभन्दा प्रत्यक्ष असर सामान्य नागरिकमाथि पर्छ। व्यापार, शिक्षा, पर्यटन वा व्यक्तिगत भ्रमणका लागि विदेश जान चाहनेहरूले थप देशहरूमा झन्झटिलो भिसा प्रक्रिया पार गर्नुपर्ने बाध्यता बढ्दो छ। यो परिस्थिति सुधार गर्न नेपाल सरकारले कूटनीतिक प्रयास थप गर्नुपर्ने विज्ञहरू औँल्याउँछन्।
KATHMANDU — Nepal's passport has once again slipped in global rankings, reaffirming a troubling trend that has persisted for years. According to the latest May 2026 update of the Henley Passport Index, published by the London-based consultancy Henley & Partners, Nepal now holds the distinction of having the seventh weakest passport in the world.
The Henley Passport Index ranks countries based on the number of destinations their passport holders can access without obtaining a visa in advance. On this measure, Nepal has taken a notable step backward this year — the number of countries accessible visa-free or through a visa-on-arrival facility has fallen from 39 last year to just 35 in the current ranking.
The figure marks the lowest point Nepal's passport has reached in over a decade. A review of historical data shows that since 2016, Nepal's visa-free score had fluctuated between 37 and 40 destinations, touching its peak of 40 in both 2018 and 2024. The current score of 35 breaks that floor, representing the weakest travel access Nepali passport holders have had in recent memory.
Experts argue that a passport's strength is not merely a travel convenience — it reflects the depth of a country's diplomatic relationships, the quality of its bilateral engagements, and the credibility it commands in the international community. Seen in that light, the continued erosion of Nepal's passport power raises broader questions about the country's foreign policy effectiveness.
The practical consequences fall squarely on ordinary citizens. Nepalis seeking to travel abroad for business, education, tourism, or personal reasons now face an expanding list of countries where a lengthy and often costly visa application process is unavoidable. Analysts say the government must pursue more proactive diplomatic efforts to reverse this trend and expand the reach of the Nepali passport on the world stage.
